سونای شبی از سال است كه به اصطلاح به آن اعتدال پاییزی گفته میشود. شبی كه روز و شب برابر میشوند و ماه كامل میشود. این شب تقریبا شب آخر تابستان است. البته ممكن است جند روز زودتر یا دیرتر باشد همه اینها بستگی به كامل شدن ماه دارد. اما به هر حال میتوان شب آخر تابستان را سونای نامید كه روز عشق در آذربایجان محسوب میشود.
در اصل این شب مشابهات زیادی با جشن برداشت محصول در كشورهای غربی دارد و در روستاها نیز به نوعی برای برداشت محصول استفاده میشود اما همانگونه كه در كشور ما معمولا جشنهای باستانی محكوم به فنا شده اند این روزنیز هرساله بیشتر و بیشتر به سوی نابودی رفته است. در روستاها در این شب بازیهای خاصی انجام میشود معمولا جوانان روستا با صدایی خاص كه به (آواوا) مشهور است همه را به میدان روستا و برای شروع بازی دعوت میكردند.
در این شب خاص ماه و خورشید در زاویه ی 180 درجه قرار گرفته و هنگام غروب دقیقا برروی هم قرار میگیرند.البته این دیدار خیلی به سرعت اتفاق میافتد و زیاد به طول نمی انجامد. این موضوع تا ابد ادامه دارد. از قدیم این اتفاق به یك نوع عشق تشبیه شده است. عشق ماه به خورشید. عشقی كه تمامی ندارد و ابدی محسوب میشود درست مانند عشقهایی كه در داستانهای فولكلور آذربایجان همانند اصلی-كرم وجود دارد. عشقی كه حتی با سوخته شدن نیز تمامی نمی پذیرد.طبق این افسانه عشق این دو عاشق تمامی ندارد و تا ابد تكرار میشود و ادامه میابد. همه این موارد و عناصر در داستانهای دیگر ما همانند كوراوغلی نیز صادق هستند.

http://s1.picofile.com/file/6353797782/sevgi_gunu_kirmizi_gul.jpg

چه میتوانیم بكنیم؟
همان كارهایی كه در والنتاین انجام میدهیم میتوان در سونای نیز انجام گیرد. نباید انتظار داشته باشیم كه فعلا بازیهای مخصوص آن روز همان طور كه در گذشته بوده، انجام گیرد. هر هدایایی باشد كه رنگ بوی عشق نیز داشته باشد. این هدایا میتواند از شمع، گل، عروسك و صنایع دستی گرفته تا یك كتاب متغییر باشد. اگر بتوانید چیزی پیدا كنید كه نشانی از ماه كامل داشته باشد كه سنگ تمام میشود. كلا چیزهایی كه رنگ و بویی از ماه داشته باشند متناسب تر هستند. هدیه بهانه ای برای مناسب است برای گرامی داشت این روز و معرفی آن به دیگران از طریق ارسال اس ام اس و غیره